Kumpulan NGO gesa kerajaan dan blok pembangkang sepakat laksana lapan reformasi

Sebanyak 48 organisasi masyarakat sivil (NGO) menggesa Kerajaan MADANI dan Perikatan Nasional (PN) memeterai satu perjanjian merentas parti bagi melaksanakan lapan reformasi utama sebelum tamat penggal Parlimen ke-15 pada 18 Disember 2027.

Gabungan organisasi itu berpandangan perjanjian berkenaan penting bagi memastikan agenda reformasi negara tidak terbantut akibat ketidaktentuan politik, selain memperkukuh demokrasi berparlimen dan memulihkan keyakinan rakyat terhadap institusi negara.

Dalam kenyataan bersama pada 3 November, mereka menggesa Perdana Menteri, Anwar Ibrahim, mengadakan rundingan secara langsung dengan kepimpinan tertinggi PN bagi mencapai persetujuan melibatkan kesemua 218 Ahli Parlimen.

Menurut mereka, lapan reformasi dicadangkan merangkumi had tempoh jawatan Perdana Menteri maksimum 10 tahun, pemisahan peranan Peguam Negara dan Pendakwa Raya, Akta Kebebasan Maklumat serta penubuhan Akta Ombudsman.

Turut dicadangkan ialah Akta Peruntukan Pembangunan Kawasan (CDF) yang adil kepada semua Ahli Parlimen dan ADUN, Akta Pendanaan Politik, Suruhanjaya Pilihan Raya (SPR) yang bertanggungjawab kepada Parlimen serta penetapan notis tiga bulan bagi pembubaran awal Parlimen.

Gabungan itu berkata, empat reformasi pertama merupakan antara janji awal Anwar ketika mengambil alih pentadbiran negara, termasuk dua pindaan perlembagaan yang memerlukan sokongan majoriti dua pertiga atau sekurang-kurangnya 148 Ahli Parlimen.

“Had tempoh jawatan Perdana Menteri selama 10 tahun akan membolehkan pembaharuan dan penyegaran semula kepimpinan, di samping mencegah penyalahgunaan kuasa dan politik dinasti,” menurut kenyataan itu.

Mereka turut menegaskan pemisahan kuasa Peguam Negara dan Pendakwa Raya penting bagi mengelakkan pendakwaan terpilih serta memastikan keadilan undang-undang dilaksanakan tanpa pilih kasih.

Dalam masa sama, Akta Kebebasan Maklumat dan Akta Ombudsman dilihat mampu meningkatkan ketelusan pentadbiran, memperkukuh akauntabiliti kerajaan serta memberi ruang kepada rakyat mendapatkan maklumat berkaitan kepentingan awam.

Bagi reformasi berkaitan CDF pula, gabungan itu menegaskan peruntukan pembangunan kawasan perlu diberikan secara adil kepada semua wakil rakyat tanpa mengira kedudukan mereka sebagai kerajaan atau pembangkang.

Mereka juga mahu Akta Pendanaan Politik diwujudkan bagi mengawal sumber kewangan parti, mengelakkan penyelewengan dana awam dan mengurangkan pengaruh penderma swasta atau asing.

Mengulas perkembangan politik semasa, gabungan itu mengalu-alukan pemeteraian Perjanjian Kepercayaan dan Perbekalan (CSA) pada 29 Oktober lalu antara kerajaan dengan 13 Ahli Parlimen, termasuk tujuh daripada Bersatu, seorang daripada MUDA dan enam bekas ahli Bersatu.

Bagaimanapun, mereka berpandangan perjanjian itu masih terlalu terhad kerana tidak merangkumi keseluruhan agenda reformasi, manakala pemberian CDF yang adil masih bergantung kepada rundingan politik dan bukannya jaminan undang-undang.

“Kami menyokong gesaan Menteri Undang-Undang dan Reformasi Institusi, Azalina Othman Said, agar PN memeterai satu lagi CSA dengan Kerajaan Madani. Namun, skop perjanjian itu mestilah lebih luas dan merangkumi kepentingan sah pembangkang,” menurut kenyataan berkenaan.

Gabungan itu turut menggesa PN mengambil peluang mengemukakan tawaran reformasi menyeluruh sebagai bukti kesediaan parti itu menawarkan kepimpinan yang lebih demokratik menjelang Pilihan Raya Umum ke-16 (PRU16).

Mereka turut mencadangkan kerajaan memberi komitmen menetapkan notis pembubaran Parlimen tiga bulan lebih awal sekiranya tiada persetujuan untuk membiarkan Parlimen ke-15 melengkapkan penggal sehingga 18 Disember 2027.

Langkah itu disifatkan penting bagi membolehkan SPR, parti politik dan rakyat membuat persiapan pilihan raya lebih teratur, sekali gus mengelakkan amalan pilihan raya mengejut.

Kenyataan bersama itu dimulakan oleh Project Stability and Accountability for Malaysia (Projek SAMA), Bersih, C4 Center, IDEAS, Pertubuhan IKRAM Malaysia dan Rasuah Busters, serta mendapat sokongan 42 organisasi masyarakat sivil lain.

Mereka turut menjadikan Memorandum Persefahaman (MoU) Transformasi dan Kestabilan Politik antara kerajaan pimpinan Ismail Sabri Yaakob dengan Pakatan Harapan pada 13 September 2021 sebagai contoh kerjasama politik yang mampu menghasilkan reformasi dan kestabilan negara.