Undang dakwa proklamasi turunkan Tuanku Muhriz tidak sah

Proklamasi yang didakwa menurunkan Yang Dipertuan Besar Negeri Sembilan, Tuanku Muhriz Tuanku Munawir, dan ditandatangani Menteri Besar Negeri Sembilan, Ismail Lasim pada 3 Ogos lalu disifatkan tidak sah serta tidak boleh dikuatkuasakan.

Undang Luak Sungei Ujong, Klana Petra Muhammad Faris Johari Meor Ngah, berkata perkara itu diputuskan dalam Sidang Dewan Keadilan dan Undang pada 31 Julai 2026 di Istana Besar Seri Menanti, Kuala Pilah.

Menurut beliau, sidang berkenaan memuktamadkan pengisytiharan bertarikh 19 April 2026 tidak mempunyai kesan undang-undang dan tidak boleh diguna pakai kerana didakwa tidak memenuhi syarat Undang-Undang Tubuh Kerajaan Negeri Sembilan 1959.

“Sayugia diingatkan, tiga daripada Undang Empat yang cuba menurunkan DYMM Tuanku Muhriz langsung tiada kuasa sebagai Pembesar Memerintah bagi negeri lantaran telah lucut pesaka mengikut adat luak masing-masing.

“Ditegaskan, apa-apa jua hal berkaitan kedudukan Yang Dipertuan Besar Negeri Sembilan ketika ini hendaklah ada sabda Kita selaku Imam Undang Yang Empat,” katanya dalam satu kenyataan hari ini.

Kenyataan itu muncul ketika kemelut berkaitan kedudukan Yang Dipertuan Besar Negeri Sembilan menjadi semakin tegang susulan kemunculan dokumen yang didakwa sebagai proklamasi pemecatan Tuanku Muhriz.

Media sebelum ini melaporkan Undang Yang Empat, termasuk seorang Undang yang kedudukannya dipertikaikan, menunjukkan dokumen berkenaan dalam satu sidang media di Galeri Diraja Tuanku Jaafar.

Dokumen itu didakwa mempunyai tandatangan Ismail dan dikatakan berkaitan pengisytiharan menurunkan Tuanku Muhriz daripada kedudukan sebagai Yang Dipertuan Besar Negeri Sembilan.

Bagaimanapun, perkembangan terbaharu menyaksikan Undang Luak Sungei Ujong menegaskan dokumen dan pengisytiharan berkenaan tidak mempunyai kekuatan untuk dikuatkuasakan.

Beliau turut menegaskan sebarang perkara berkaitan kedudukan Yang Dipertuan Besar Negeri Sembilan perlu mengambil kira kuasa serta kedudukan Undang Yang Empat selaras dengan adat dan peruntukan Undang-Undang Tubuh Kerajaan Negeri Sembilan 1959.

Krisis itu kini menjadi perhatian selepas beberapa pihak mengemukakan pendirian berbeza berhubung kesahihan tindakan untuk menurunkan Tuanku Muhriz, sekali gus mencetuskan persoalan mengenai kedudukan institusi diraja negeri.

Sebarang keputusan mengenai kedudukan Yang Dipertuan Besar Negeri Sembilan turut mempunyai kaitan rapat dengan struktur adat dan sistem pemerintahan negeri yang mengiktiraf peranan Undang Yang Empat dalam pemilihan serta urusan berkaitan institusi berkenaan.