Muafakat Nasional 2.0: Isyarat PAS mencari jalan keluar daripada PN tinggalkan Bersatu?

Kenyataan Timbalan Presiden PAS, Tuan Ibrahim Tuan Man yang menggesa agar Muafakat Nasional (MN) 2.0 dihidupkan semula menjelang Pilihan Raya Negeri (PRN) Johor telah membuka semula perbincangan mengenai hala tuju politik PAS.

Walaupun kenyataan itu dibungkus atas nama penyatuan ummah dan kepentingan Melayu-Islam, ia turut menimbulkan persoalan sama ada PAS sebenarnya sedang mencari alternatif politik di luar Perikatan Nasional (PN).

Persoalan ini tidak muncul tanpa sebab kerana sejak penubuhan PN, PAS merupakan antara tonggak utama gabungan tersebut bersama Bersatu.

Malah, dalam beberapa pilihan raya kebelakangan ini, PAS menjadi penyumbang terbesar kepada kekuatan PN menerusi kemenangan besar di negeri-negeri Pantai Timur dan utara Semenanjung.

Jika PAS benar-benar selesa dengan kedudukannya dalam PN, mengapa isu Muafakat Nasional perlu dibangkitkan semula pada ketika ini?

Di sinilah kenyataan Tuan Ibrahim menjadi menarik untuk diteliti.

Seruan beliau supaya PAS dan UMNO kembali menjayakan Muafakat Nasional boleh ditafsirkan sebagai usaha membuka semula ruang rundingan dengan parti yang suatu ketika dahulu menjadi rakan strategik PAS.

Hakikatnya, Muafakat Nasional pernah dianggap formula paling berjaya dalam menyatukan undi Melayu selepas Pilihan Raya Umum 2018 sebelum hubungan itu berakhir apabila UMNO dan PAS mengambil haluan berbeza.

Namun realiti politik hari ini jauh berbeza.

Presiden UMNO, Ahmad Zahid Hamidi, telah berkali-kali menegaskan UMNO tidak akan bekerjasama dengan PAS.

Malah, beberapa pemimpin UMNO secara terbuka melabelkan PAS sebagai parti yang mempunyai “DNA pengkhianat”.

Dengan pendirian yang begitu jelas daripada kepimpinan tertinggi UMNO, seruan kepada Muafakat Nasional 2.0 kelihatan sukar direalisasikan pada jangka masa terdekat.

Justeru, timbul persoalan: adakah seruan itu benar-benar bertujuan membentuk kerjasama segera, atau sebenarnya merupakan langkah awal PAS untuk menyediakan jalan keluar daripada PN?

Dari sudut strategik, PAS mungkin menyedari PN mempunyai had tertentu dalam usahanya untuk menawan Putrajaya.

Walaupun berjaya menguasai sebahagian besar pengundi Melayu, PN masih berdepan cabaran untuk memperluaskan sokongan ke kawasan campuran dan bandar.

Dalam keadaan itu, PAS mungkin melihat bahawa penyatuan semula dengan UMNO berpotensi mewujudkan blok Melayu yang lebih besar berbanding formula sedia ada dalam PN.

Selain itu, PAS juga merupakan parti yang mempunyai kekuatan organisasi tersendiri.

Berbeza dengan Bersatu yang sangat bergantung kepada PN sebagai platform politik utama, PAS mempunyai jentera akar umbi yang kukuh dan tidak terikat sepenuhnya kepada mana-mana gabungan.

Faktor ini memberi ruang kepada PAS untuk menilai semula kedudukannya jika merasakan PN tidak lagi menawarkan kelebihan politik yang optimum.

Bagaimanapun, cabaran terbesar kepada strategi tersebut tetap datang daripada UMNO sendiri.

Selagi Ahmad Zahid memimpin parti itu dan Kerajaan Perpaduan kekal stabil, peluang untuk menghidupkan semula Muafakat Nasional dalam bentuk asalnya masih tipis.

Namun, kemunculan semula naratif Muafakat Nasional tidak boleh dianggap sebagai kebetulan semata-mata.

Ia mungkin merupakan petunjuk bahawa PAS sedang mengkaji semula pilihan politiknya untuk masa depan.

Sama ada PAS benar-benar bersedia meninggalkan PN atau sekadar menghantar isyarat kepada UMNO, hanya perkembangan politik selepas ini yang akan memberikan jawapannya.

Buat masa ini, kenyataan Tuan Ibrahim sekurang-kurangnya menunjukkan PAS sedang memastikan pintu alternatif sentiasa terbuka.